Медицина мен менеджменттегі ЖИ — КазНУ

91ý

Медицина мен менеджменттегі ЖИ

20 декабря 2025
Медицина мен менеджменттегі ЖИ

Қазіргі заманда жасанды интеллект (ЖИ) адам қызме­тінің ажырамас бөлігіне айналды. Ол білім беру, өндіріс, денсаулық сақтау және бизнес басқару сияқты өмірдің барлық салаларына белсенді араласуда. Жасанды интеллект қазірдің өзінде қиялдағы ұғым емес: біз оны күнделікті өмірімізде қолданамыз. Дыбыстық көмекшілер, деректерді өңдеу бағдарламалары, автоматтандырылған диагностика және болжау жүйелері – мұның бәрі ЖИ-дің көріністері, олар біздің өмірімізді жеңілдетіп, жұмысты тиімді етеді.

Медицина – жасанды ин­тел­­­лектінің ең маңызды қол­да­нылатын салаларының бірі. Қа­зіргі технологиялар меди­ци­налық деректер, зерттеу нә­ти­же­лері және науқастардың ау­ру тарихының үлкен көлемін бір­неше секундта талдауға мүм­кіндік береді. ЖИ дәрі­гер­лерге диагнозды дәлірек қою­ға, аурудың дамуын болжауға және жеке емдеу әдістерін таң­дау­ға көмектеседі. Мысалы, ней­рондық желілер МРТ, рент­ген және қан талдауының нә­ти­же­лерін жоғары дәлдікпен тал­дай алады, кейде адам мүм­­кіндіктерінен асып түседі. Сонымен қатар ЖИ дәрілік заттарды әзірлеу саласында да қолданылады. Химиялық қо­сылыстарды талдау арқылы ол ғалымдарға тиімді форму­ла­л­арды тез табуға жәрдем­де­се­ді және жанама әсерлердің қау­пін азайтады.
Менеджмент саласында жа­­санды интеллект талдау, жос­­парлау және басқару про­цес­терінде қуатты құралға ай­­налды. Қазіргі компаниялар ЖИ-ді сұранысты болжау, клиент­­тердің мінез-құлқын тал­­дау, логистиканы оңтай­лан­дыру және кадрларды ірік­теу үшін пайдаланады. Жасан­ды интеллект жүйелері үлкен көлемдегі ақпаратты өңдеп, жа­­сырын заңдылықтарды анық­­тап, деректерге не­гіз­делген басқарушылық шешімдерді ұсы­на алады. Персоналды бас­қаруда ЖИ қызметкерлердің құзыреттерін бағалауға, олар­дың күшті жақтарын анықтауға және команданың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Көптеген адамдар жасанды интеллектіні қаншалықты жиі қол­данатынын байқамайды. Біз навигациялық жүйелерді, ды­быстық көмекшілерді, ау­дар­ма жүйелерін, «ақылды» са­ғаттар мен тіпті смартфон ка­ме­ра­ла­рын қолданғанда ЖИ-ге жү­гі­неміз. Жасанды ин­тел­лект өмір­ді ыңғайлы етіп, уақытты үнем­деуге, күнделікті тап­сыр­ма­ларды азайтуға және дә­лі­рек шешімдер қабылдауға ық­пал­ды.
Жасанды интеллект – бұл бо­лашақ технологиясы ғана емес, қазіргі заманның нақты құралы. Медицинада өмірді сақ­тап, дәрігерлерге көмекші және диагностика сапасын арт­тырады. Менеджментте ұйым­дардың тиімділігін арттырып, коммуникацияны жақсартады және басшылардың жұмысын жеңілдетеді. Ең бастысы – жа­санды интеллектіні жауап­кер­шілікпен пайдалану, ол адамға көмек беріп, оны алмас­тыр­мауы тиіс. Ақылды және эти­ка­лық көзқараспен ЖИ адам­зат­тың дені сау, тиімді және әділ қоғам құрудағы сенімді серік­те­сіне айналады.
Айман ХАДЖИЕВА,
экономика ғылымының кандидаты
Нұрбол ОТАРШИНОВ, 
«Денсаулық сақтауды басқару» мамандығының 1-курс магистранты