Farabi University

91ý

[{'18': '

Жергілікті этикалық комитеттің құрылу тарихы және жұмыс істеуі

\r\n\r\n

Қазақ ұлттық университетінің жергілікті этикалық комитеті 2020 жылы медицина және денсаулық факультетінің этикалық Комитетінің базасында құрылды және адам қатысатын зерттеулер жөніндегі АҚШ кеңсесінде ( IRB00010790 91ý Kazakh National University IRB #1) тіркелді. 2016 жылы медицина және денсаулық сақтау факультетінің ылыми кеңесінің отырысында факультет базасында этикалық комитет құру туралы шешім қабылданды. Осы уақыт ішінде халықаралық ұйымдардың да, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ қызметкерлерінің, докторанттары мен магистранттарының да 40-тан астам зерттеу жобалары қаралды. 2018 жылдың жазында этика комитеті медицина және денсаулық сақтау факультетінің құрамына енді.

\r\n\r\n

"Жергілікті Этикалық комитеті" орталығы 2020 жылдың қазан айында ылыми және инновациялық қызмет департаментінің жанынан ұйымдастырылды. "Жергілікті этикалық комитет" туралы жаңартылған ереже 2022 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Басқарма төрағасы-Ректоры бұйрығымен бекітілді. Университеттің Жергілікті этикалық комитетінің құрылуы университет қызметкерлері мен білім алушылары, сондай-ақ әртүрлі меншік нысандары мен жеке тұлғалар жүргізетін ғылыми зерттеулердің этикасы мәселелері бойынша тәуелсіз бағалауды, кеңес беруді және мақұлдауды қамтамасыз ету қажеттілігімен байланысты болды.

\r\n\r\n

Жергілікті Этикалық комитетінің негізгі құрамы: Жергілікті Этикалық комитетінің төрағасы (Орталық директоры), Жергілікті Этикалық комитетінің хатшысы. Сонымен қатар, жергілікті этикалық комитеттің құрамына тұрақты және уақытша негізде ғылыми және азаматтық қоғам өкілдері кіреді.

\r\n\r\n

Жергілікті Этикалық Комитетінің отырыстары айына 2-3 рет, әр бейсенбіде өтініш берушілердің өтініштер санына байланысты өткізіледі. 

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық комитет ДНИД және УПАНК ұйымдастыратын іс-шараларға, атап айтқанда, бағдарлау апталығы кезінде докторанттарға консультациялық және түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін қатысады, сондай-ақ сұрау салу бойынша жеке және топтық консультациялар өткізіледі.

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық Комитет қызметінің мақсаты:

\r\n\r\n

Зерттеу объектілерінің (тірі табиғат объектілері мен тіршілік ету ортасының) құқықтарын, қауіпсіздігі мен әл-ауқатын, сондай-ақ зерттеу субъектілері мен объектілері үшін қауіп төндіретін елеулі және күтпеген қолайсыз оқиғаларды немесе басқа да асқынуларды қорғауды қоса алғанда, ғылыми зерттеулердің нәтижелерін жоспарлау, бағалау, жүргізу және тарату процесінде бұзушылықтарды анықтау және оларды жою,  жоспарланған ғылыми зерттеулер бойынша кеңес беру және қорытынды шығару.

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық комитеттің міндеттері:

\r\n\r\n
    \r\n\t
  1. Жабайы табиғат объектілерінің (адамдар, жануарлар, өсімдіктер, қоршаған орта) қатысуымен хаттамаға, құралдарға және басқа да зерттеу материалдарына тәуелсіз этикалық бағалау жүргізу.
  2. \r\n\t
  3. Тірі объектілердің қатысуымен зерттеулер жүргізудің ғылыми негізділігін, зерттелетін технологиялардың, дәрілік заттардың, құралдар мен деректерді алу тәсілдерінің болжамды тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау.
  4. \r\n\t
  5. Зерттеу жүргізу бағдарламасының (дизайн, рандомизация әдісі және т.б.) сәйкестігін бағалау, зерттеушілердің біліктілігі және клиникалық зерттеулер (тиісті клиникалық практика (GCP)) және клиникалық емес зерттеулер жағдайында зерттеу орталығын тиісті ережелерге техникалық жарақтандыру.
  6. \r\n\t
  7. Оны жүргізуге рұқсат алғаннан кейін зерттеу барысын үнемі қадағалау/бақылау.
  8. \r\n\t
  9. Биоэтика және ғылыми зерттеулер этикасы мәселелері бойынша топтық және жеке консультациялар, семинарлар өткізу.
  10. \r\n\t
  11. Зерттеушілер мен басқа да мүдделі тараптарды зерттеуге қатысушылар үшін елеулі жағымсыз реакциялар немесе ықтимал қауіптер туралы ескерту.
  12. \r\n\t
  13. Биоэтика және ғылыми зерттеулер этикасы мәселелері жөніндегі жергілікті Этика комитетінің мүшелерін даярлауды қамтамасыз ету.
  14. \r\n
\r\n\r\n

Жергілікті этикалық Комитеттің функциялары:

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық комитет зерттеу хаттамасын, қатысушыға арналған ақпаратты және ақпараттандырылған келісім нысанын, зерттеушілердің, зерттеу орталықтарының кәсіби тәжірибесін және басқа да құжаттарды адам құқықтарының сақталуы, әділеттілік, пайдалылық, құпиялылық қағидаттары және қатысушылар үшін зиянның болмауы тұрғысынан қарауды және бағалауды жүзеге асырады. Өтінімді қарау мерзімі өтінімнің күрделілігіне байланысты 30 күнге дейін.

', 18: '

Жергілікті этикалық комитеттің құрылу тарихы және жұмыс істеуі

\r\n\r\n

Қазақ ұлттық университетінің жергілікті этикалық комитеті 2020 жылы медицина және денсаулық факультетінің этикалық Комитетінің базасында құрылды және адам қатысатын зерттеулер жөніндегі АҚШ кеңсесінде ( IRB00010790 91ý Kazakh National University IRB #1) тіркелді. 2016 жылы медицина және денсаулық сақтау факультетінің ылыми кеңесінің отырысында факультет базасында этикалық комитет құру туралы шешім қабылданды. Осы уақыт ішінде халықаралық ұйымдардың да, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ қызметкерлерінің, докторанттары мен магистранттарының да 40-тан астам зерттеу жобалары қаралды. 2018 жылдың жазында этика комитеті медицина және денсаулық сақтау факультетінің құрамына енді.

\r\n\r\n

"Жергілікті Этикалық комитеті" орталығы 2020 жылдың қазан айында ылыми және инновациялық қызмет департаментінің жанынан ұйымдастырылды. "Жергілікті этикалық комитет" туралы жаңартылған ереже 2022 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Басқарма төрағасы-Ректоры бұйрығымен бекітілді. Университеттің Жергілікті этикалық комитетінің құрылуы университет қызметкерлері мен білім алушылары, сондай-ақ әртүрлі меншік нысандары мен жеке тұлғалар жүргізетін ғылыми зерттеулердің этикасы мәселелері бойынша тәуелсіз бағалауды, кеңес беруді және мақұлдауды қамтамасыз ету қажеттілігімен байланысты болды.

\r\n\r\n

Жергілікті Этикалық комитетінің негізгі құрамы: Жергілікті Этикалық комитетінің төрағасы (Орталық директоры), Жергілікті Этикалық комитетінің хатшысы. Сонымен қатар, жергілікті этикалық комитеттің құрамына тұрақты және уақытша негізде ғылыми және азаматтық қоғам өкілдері кіреді.

\r\n\r\n

Жергілікті Этикалық Комитетінің отырыстары айына 2-3 рет, әр бейсенбіде өтініш берушілердің өтініштер санына байланысты өткізіледі. 

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық комитет ДНИД және УПАНК ұйымдастыратын іс-шараларға, атап айтқанда, бағдарлау апталығы кезінде докторанттарға консультациялық және түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін қатысады, сондай-ақ сұрау салу бойынша жеке және топтық консультациялар өткізіледі.

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық Комитет қызметінің мақсаты:

\r\n\r\n

Зерттеу объектілерінің (тірі табиғат объектілері мен тіршілік ету ортасының) құқықтарын, қауіпсіздігі мен әл-ауқатын, сондай-ақ зерттеу субъектілері мен объектілері үшін қауіп төндіретін елеулі және күтпеген қолайсыз оқиғаларды немесе басқа да асқынуларды қорғауды қоса алғанда, ғылыми зерттеулердің нәтижелерін жоспарлау, бағалау, жүргізу және тарату процесінде бұзушылықтарды анықтау және оларды жою,  жоспарланған ғылыми зерттеулер бойынша кеңес беру және қорытынды шығару.

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық комитеттің міндеттері:

\r\n\r\n
    \r\n\t
  1. Жабайы табиғат объектілерінің (адамдар, жануарлар, өсімдіктер, қоршаған орта) қатысуымен хаттамаға, құралдарға және басқа да зерттеу материалдарына тәуелсіз этикалық бағалау жүргізу.
  2. \r\n\t
  3. Тірі объектілердің қатысуымен зерттеулер жүргізудің ғылыми негізділігін, зерттелетін технологиялардың, дәрілік заттардың, құралдар мен деректерді алу тәсілдерінің болжамды тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау.
  4. \r\n\t
  5. Зерттеу жүргізу бағдарламасының (дизайн, рандомизация әдісі және т.б.) сәйкестігін бағалау, зерттеушілердің біліктілігі және клиникалық зерттеулер (тиісті клиникалық практика (GCP)) және клиникалық емес зерттеулер жағдайында зерттеу орталығын тиісті ережелерге техникалық жарақтандыру.
  6. \r\n\t
  7. Оны жүргізуге рұқсат алғаннан кейін зерттеу барысын үнемі қадағалау/бақылау.
  8. \r\n\t
  9. Биоэтика және ғылыми зерттеулер этикасы мәселелері бойынша топтық және жеке консультациялар, семинарлар өткізу.
  10. \r\n\t
  11. Зерттеушілер мен басқа да мүдделі тараптарды зерттеуге қатысушылар үшін елеулі жағымсыз реакциялар немесе ықтимал қауіптер туралы ескерту.
  12. \r\n\t
  13. Биоэтика және ғылыми зерттеулер этикасы мәселелері жөніндегі жергілікті Этика комитетінің мүшелерін даярлауды қамтамасыз ету.
  14. \r\n
\r\n\r\n

Жергілікті этикалық Комитеттің функциялары:

\r\n\r\n

Жергілікті этикалық комитет зерттеу хаттамасын, қатысушыға арналған ақпаратты және ақпараттандырылған келісім нысанын, зерттеушілердің, зерттеу орталықтарының кәсіби тәжірибесін және басқа да құжаттарды адам құқықтарының сақталуы, әділеттілік, пайдалылық, құпиялылық қағидаттары және қатысушылар үшін зиянның болмауы тұрғысынан қарауды және бағалауды жүзеге асырады. Өтінімді қарау мерзімі өтінімнің күрделілігіне байланысты 30 күнге дейін.

'}]
AA
Декларация о правах человека_ЮНЕСКО
Адам құқықтары туралы декларация (ЮНЕСКО)
Гуманитарлық зерттеулерге арналған ақпараттандырылған келісім формасын әзірлеу жөніндегі әдістемелік ұсынымдар
Методические рекомендации по составлению формы информированного согласия для гуманитарных исследований
Декларация Хельсинки Всемирной медицинской ассоциации – Этические принципы медицинских исследований с участием людей
ДДСҰ-ның (Бүкіләлемдік медициналық қауымдастықтың) Хельсинки декларациясы – Адамдардың қатысуымен жүргізілетін медициналық зерттеулерге арналған этикалық қағидаттар
Адамдардың қатысуымен денсаулық саласындағы зерттеулерге арналған халықаралық этикалық нұсқаулықтар
Международные этические руководящие принципы для исследований в области здоровья с участием людей
[{'18': '

leckaznu@gmail.com

', 18: '

leckaznu@gmail.com

'}, {'18': '

 leckaznu@gmail.com

', 18: '

 leckaznu@gmail.com

'}, {'18': '

 leckaznu@gmail.com

', 18: '

 leckaznu@gmail.com

'}]