ТДМ 5: «Гендерлік теңдік» аясындағы іс-шара: «Орталық Азияның көшпелі қоғамдарындағы гендерлік рөлдердің тарихи эволюциясы: гендерлік теңдіктің алғышарттары мәселесіне»Farabi University

91ý

ТДМ 5: «Гендерлік теңдік» аясындағы іс-шара: «Орталық Азияның көшпелі қоғамдарындағы гендерлік рөлдердің тарихи эволюциясы: гендерлік теңдіктің алғышарттары мәселесіне»

10 ақпан 2026
ТДМ 5: «Гендерлік теңдік» аясындағы іс-шара: «Орталық Азияның көшпелі қоғамдарындағы гендерлік рөлдердің тарихи эволюциясы: гендерлік теңдіктің алғышарттары мәселесіне»

 

10.02.2026 ж. Қазақ-Американдық университеті (ҚАУ) базасында Тұрақты даму мақсаттарының №5 - «Гендерлік теңдік» бағыты аясында дәріс өткізілді. Аталған дәрістің мақсаты - студенттердің гендерлік қатынастардың тарихи негіздері және олардың Орталық Азияның көшпелі қоғамдары контекстіндегі трансформациясы туралы түсінігін қалыптастыру.

Спикер ретінде әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Тарих факультетінің Қазақстан тарихы кафедрасының аға оқытушысы Менситова Гүлзинат Исабекқызы сөз сөйлеп, дәстүрлі көшпелі қоғамдардағы гендерлік рөлдердің эволюциясына ғылыми негізделген талдау ұсынды. Іс-шараға 1-курс студенттері қатысты. Бұл тақырып олардың отандық тарихты және қазіргі әлеуметтік үдерістерді зерделеуінде маңызды орын алады.

Дәріс барысында келесі негізгі мәселелер қарастырылды:
• көшпелі қоғамның әлеуметтік-экономикалық құрылымының ерекшеліктері және оның гендерлік рөлдердің бөлінісіне ықпалы;
• дәстүрлі қоғамдағы әйелдің рөлі, оның ішінде шаруашылық, басқару және әскери үдерістерге қатысуы;
• отырықшы және көшпелі өркениеттердегі гендерлік модельдердің салыстырмалы талдауы;
• дала қоғамдарындағы салыстырмалы гендерлік теңгерімділіктің тарихи алғышарттары;
• көші-қон үдерістері мен түркі мемлекеттерінің қалыптасуының әйелдердің мәртебесіне ықпалы.

Ерекше назар Орталық Азияның көшпелі қоғамдарында бірқатар отырықшы қоғамдармен салыстырғанда гендерлік қатынастар жүйесінің анағұрлым икемді болғандығына аударылды. Әйелдер дәстүрлі отбасылық қызметтермен қатар, қоғамдық өмірге белсенді араласып, белгілі бір дәрежеде гендерлік теңдіктің алғышарттарының қалыптасуына ықпал етті.

Іс-шара аясында пікірталас ұйымдастырылып, студенттер тарихтағы әйелдердің рөліне қатысты сұрақтар қойып, тарихи үлгілер мен қазіргі Қазақстандағы және әлемдегі гендерлік трансформация үдерістері арасында салыстырулар жүргізді.

Өткізілген іс-шара:
• студенттердің сыни ойлау қабілетін дамытуға;
• Орталық Азия тарихы бойынша білімдерін тереңдетуге;
• гендерлік теңдіктің тарихи негіздерін түсінуге;
• жастар арасында тұрақты даму мақсаттарын насихаттауға ықпал етті.

Осылайша, аталған іс-шара тарихи білім мен заманауи әлеуметтік тұжырымдамаларды ұштастыруға арналған маңызды алаңға айналып, студенттердің гендерлік сезімтал дүниетанымын қалыптастыруға үлес қосты.