AI-Sana бағдарламасы: Жасанды интеллект дәуіріне жаңа қадам
Соңғы кездері елімізде AI-Sana бағдарламасы туралы жиі айтыла бастады. Бұл қандай бағдарлама, мақсаты не? Еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуында оның рөлі қандай болмақ? Осы және өзге де сауалдарды «Qazaq Unıversıtetı» газетінің тілшісі Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект факультеті деканының әлеуметтік-тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары, PhD Гүлнұр Ғазизқызына қойған еді. Сол әңгімені бүгін оқырман назарына ұсынамыз.
– AI-Sana бағдарламасы туралы қазір жиі айтылып жүр. Бұл бастаманың негізгі мақсаты қандай?
– AI-Sana – елімізде жасанды интеллектіні дамытуға бағытталған ауқымды бағдарлама. Оның басты мақсаты – жасанды интеллект бағытында білікті мамандар даярлау, ғылыми зерттеулерді қолдау және инновациялық стартаптарды дамыту арқылы біртұтас экожүйе қалыптастыру. Бұл бастама білім беру, ғылым және кәсіпкерлік салаларын өзара байланыстырып, еліміздің технологиялық әлеуетін арттыруды көздейді.
– Сіздіңше, бағдарламаның жүзеге асуына қандай алғышарт негіз болды?
– Бүгінде әлем цифрлық технологиялардың қарқынды даму кезеңін бастан өткеруде. Жасанды интеллект экономикадан бастап, білім беру, медицина, өнеркәсіп және мемлекеттік басқару салаларына дейін кеңінен енгізілуде. Осындай жағдайда Қазақстан да жаңа технологияларды игеруге және осы бағытта бәсекеге қабілетті мамандар даярлауға ерекше көңіл бөліп отыр.
Өздеріңіз білесіздер, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллект саласы кадрларын даярлау мәселесіне басымдық беріп, AI-Sana бағдарламасын кезең-кезеңімен іске асырудың маңыздылығын атап өтті. Президенттің айтуынша, бұл бағдарлама оқыту, зерттеу және стартаптарды дамыту бағыттарын біріктіретін серпінді экожүйе қалыптастыруы тиіс.
AI-Sana бағдарламасы көлемі мен қамту деңгейі бойынша еліміздегі ең ірі бастамалардың бірі саналады. Бағдарлама аясында шамамен 650 мың студентті қамту жоспарланған. Бұл жастардың жасанды интеллект негіздерін меңгеріп, заманауи цифрлық технологиялармен жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.Сонымен қатар бағдарлама шеңберінде 1500 жасанды интеллект жобасын акселерациялау көзделген. Бұл дегеніміз – студенттер мен жас ғалымдардың инновациялық идеяларын нақты жобаларға айналдырып, олардың нарыққа шығуына қолдау көрсету.
– AI-Sana аясында білім мен ғылымға қандай мүмкіндік беріледі?
– Бағдарлама жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу орталықтарының әлеуетін арттыруға ықпал етеді. Студенттер жасанды интеллект технологияларын теориялық тұрғыда ғана емес, тәжірибелік деңгейде де меңгеруге мүмкіндік алады. Зерттеушілер жаңа ғылыми жобаларды жүзеге асырып, халықаралық ғылыми қауымдастықпен байланыстарын нығайтады. Бұл өз кезегінде отандық ғылыми зерттеулердің сапасын арттырып, инновациялық өнімдердің пайда болуына жол ашады. Университеттерде жаңа зертханалар құрылып, заманауи технологиялық инфрақұрылым дамиды.
– Ал стартап жобалар үшін маңызы қандай?
– Бүгінде технологиялық стартаптар экономиканың маңызды қозғаушы күшіне айналып отыр. AI-Sana бағдарламасы жас кәсіпкерлерге өз идеяларын дамытуға, инвестиция тартуға және кәсіби менторлардың қолдауына ие болуға мүмкіндік береді. Бағдарлама аясында құрылатын экожүйе стартаптардың тек пайда болуына ғана емес, олардың тұрақты дамуына да жағдай жасайды. Бұл жаңа жұмыс орындарының ашылуына және еліміздің инновациялық экономикасының дамуына оң әсер етеді.
– Сіз бағдарламаның алдағы нәтижесін қалай бағалайсыз?
– Бұл бастама Қазақстанның технологиялық дамуына жаңа серпін береді деп сенеміз. Жасанды интеллект саласындағы білім мен ғылымды дамыту арқылы еліміз халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті мамандар даярлай алады. Сонымен қатар инновациялық жобалардың саны артып, цифрлық экономиканың дамуына тың мүмкіндіктер ашылады. AI-Sana бағдарламасы – тек білім беру жобасы ғана емес, ол ғылым, технология мен кәсіпкерлікті тоғыстыратын стратегиялық бастама. Бағдарламаның табысты жүзеге асуы Қазақстанның жасанды интеллект саласындағы жетекші елдердің қатарына қосылуына негіз болмақ.
– Білім алушыларға берер пайдасы қандай?
– Бұл жобаның басты мақсаты – жастардың жасанды интеллект саласындағы білімін жетілдіру және цифрлық дағдыларын қалыптастыру. Бұл бастама университеттің, әсіресе ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект факультетінің студенттері үшін үлкен мүмкіндікке айналып отыр. Бағдарлама аясында студенттер бірнеше кезеңнен тұратын курстардан өтіп, теориялық білім алумен қатар, тәжірибелік жобалар жасап, өз идеяларын жүзеге асыруға мүмкіндік алады. Мұндай жобалар олардың шығармашылық қабілетін арттырып қана қоймай, заманауи технологиялармен жұмыс істеу тәжірибесін қалыптастырады.
Бағдарлама бірнеше кезеңнен тұрады және әр кезең өзара сабақтасып жатыр. Бірінші кезеңде 100 мың студентті оқыту көзделген. Бұл бағытта қатысушылар кәсіпкерлік дағдыларды меңгеріп, жасанды интеллект негізіндегі бағдарламалау мен машиналық оқыту технологияларын игереді. Басты мақсат – жастарға тек теориялық білім беру ғана емес, оларды заманауи технологияларды тәжірибеде қолдана алатын деңгейге жеткізу.
Екінші кезеңде білім алған түлектердің арасынан кәсіпкерлік деңгейі жоғары жастар іріктеліп, бизнес-акселерация бағдарламасына қатысады. Бұл кезеңде қатысушылар өз жобаларын жетілдіріп, нарық сұранысына бейімдейді. Сонымен қатар Astana Hub алаңында тәжірибелі мамандардың қолдауына ие болып, стартаптарын дамытуға мүмкіндік алады. Бағдарлама аясында 60 мың түлекті бизнес-акселерация кезеңінен өткізу жоспарланған.
– AI-Sana-ның халықаралық серіктестік бағыты туралы не айтасыз?
– Бағдарламаның маңызды ерекшеліктерінің бірі – әлемдік технологиялық көшбасшылармен арада орнаған стратегиялық серіктестік. Бүгінде Huawei, Coursera, Google, NVIDIA және Astana Hub секілді беделді ұйымдармен бірлескен жұмыстар жүргізілуде. Бұл серіктестіктер студенттердің халықаралық деңгейдегі білім ресурстарына қол жеткізуіне мүмкіндік береді. Осының нәтижесінде 440 мыңнан астам студент жасанды интеллект саласы бойынша халықаралық сертификаттарға ие болды. Мұндай сертификаттар жастардың кәсіби біліктілігін арттырып қана қоймай, олардың еңбек нарығындағы бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді. Сонымен бірге қазақстандық жастардың әлемдік цифрлық ортаға еркін кірігуіне жол ашады.
– Бағдарламаның үшінші кезеңі туралы толығырақ айтсаңыз. Оның ерекшелігі неде?
– Үшінші кезеңде бағдарлама аясында қалыптасқан үздік жобалар мен жасанды интеллект агенттерін халықаралық деңгейге шығару көзделеді. Бұл бағыт «Масштабтау және Alem.AI платформасы» арқылы жүзеге асырылады. Алдымен қатысушылар пре-акселерация кезеңінен өтіп, жобаларын бағалау мен дайындау жұмыстарын жүргізеді. Кейін акселерация кезеңінде менторлық қолдау, инфрақұрылымдық мүмкіндіктер және кәсіби сүйемелдеу көрсетіледі. Ал пост-акселерация кезеңінде жобаларды нарыққа шығару, инвесторлар тарту және халықаралық аренада таныстыру жұмыстары қолға алынады. Alem.AI платформасы осы бастамалардың негізгі алаңына айналады. Мұнда перспективалық жобалар орналастырылып, олардың қаржыландырылуы мен ауқымын кеңейтуге жағдай жасалады. Бұл өз кезегінде отандық цифрлық өнімдердің халықаралық нарыққа шығуына серпін береді.
– AI-Sana-ның ел болашағына қосар үлесін қалай бағалайсыз?
– Қазіргі таңда жасанды интеллект технологиялары әлемдік экономиканың негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналып отыр. Сондықтан жастардың осы салада сапалы білім алуы – уақыт талабы. Бұл бағдарлама студенттерге тек жаңа технологияларды меңгеруді ғана емес, сонымен қатар инновациялық ойлау мәдениетін қалыптастыруды мақсат етеді. Бағдарлама нәтижесінде елімізде жасанды интеллект саласында білікті мамандардың жаңа буыны қалыптасады. Олар ғылымда, өндірісте, бизнесте және мемлекеттік басқару жүйесінде заманауи шешімдерді енгізуге үлес қосады. Ең бастысы, жастардың идеялары нақты жобаларға айналып, ел экономикасының дамуына қызмет етеді.
Гүлзат НҰРМОЛДАҚЫЗЫ
Басқа жаңалықтар
