Жас ғалымның Афиныдағы ізденісі — ҚазҰУ

91ý

Жас ғалымның Афиныдағы ізденісі

7 тамыз 2026
Жас ғалымның Афиныдағы ізденісі

Жаһандық климаттың өзгеруі мен оның қоршаған ортаға тигізер салдары бүгінде дүниежүзілік ғылымның ең өзекті тақырыптарының біріне айналды. Сондықтан да отандық жас ғалымдардың халық­ара­­лық деңгейде тәжірибе жинақтап, заманауи әдіс-тәсілдерді меңгеруі еліміздің ғылыми әлеуетін арттырудың басты кепілі болып саналады. Осындай маңызды қадамдардың бірі ретінде «Табиғи-техногендік қауіп-қатерлер» білім беру бағдарламасының 2-курс докторанты Бақыт Имамованың қазіргі уақытта Грекия Республи­ка­сындағы беделді жоғары оқу орындарының бірі – Афины ұлттық техникалық университетінде (National Technical University of Athens) халықаралық ғылыми тағылымдамадан өтіп жатқанын атап өтуге болады.

Жас ғалым Грекиядағы сапары барысында университеттің Ауыл шаруашылығы, топография және геоинформатика инженериясы мек­те­бінің (School of Rural, Sur­veying and Geoinformatics Engi­ne­ering) құрамындағы Мелио­ра­ция­лық жұмыстар және су ресурстарын басқару зертханасында (Laboratory of Reclamation Works and Water Resources Management) ауқымды ғы­лыми-зерттеу жұмыстарын жүр­гізуде. Докторанттың шетелдік ғылыми жетекшісі – су ресурстары саласындағы танымал маман, PhD, доцент Харрис Вангелис. Тағы­лым­даманың бағдарламасы өте тығыз әрі мазмұнды құрылған. Оның ая­сында су ресурстарын тиімді бас­қа­ру, мелиорация жүйелерін жетіл­діру және табиғи-техногендік қауіп-қатерлердің қоршаған ортаға әсерін бағалау бағыттары терең зерделенуде. Әсіресе қазіргі за­ман­ғы зерттеулердің ажырамас бөлігіне айналған геоақпараттық технологияларды және қашықтық­тан зондтау әдістерін модельдеу жұмыстарына қолдануға ерекше назар аударылып отыр.

Докторанттың шетелде шыңдап жатқан білімі мен меңгерген инно­ва­циялық әдістері оның диссер­та­ция­лық жұмысының сапасын жаңа деңгейге көтеруге бағытталған. Бақыт Имамованың диссертация­лық зерттеу тақырыбы Қазақстан­ның экологиялық және су қауіпсіз­дігі үшін стратегиялық маңызға ие, ол «Ертіс өзені су шаруашылығы алабындағы су басу қаупін бағалау: климаттың өзгеруіне бейімделуге бағытталған әдіс-тәсілдер» деп ата­лады. Ертіс өзені алабы – еліміздің ірі экономикалық және табиғи аймақтарының бірі екені белгілі. Климаттың жаһандық жы­лы­нуы мен антропогендік фак­тор­лардың әсерінен бұл өңірде су басу қаупі мен экстремалды гидроло­гия­лық құбылыстар соңғы жылдары жиілей түсті. Осы орайда, жас ға­лым грек әріптестерімен бірлесе отырып, Ертіс алабындағы су басу қаупі бар аймақтарды ГАЖ көме­гі­мен цифрлық картаға түсіру, кли­маттық сценарийлерді негізге ала оты­рып, су тасқындарының алдын алу модельдерін құру және су ре­сурс­тарын трансшекаралық дең­гей­де тиімді басқарудың заманауи тәсілдерін әзірлеу жұмыстарын іске асыруда. Грекиялық мамандардың су тасқындарын модельдеу және су тапшылығын басқару саласындағы озық тәжірибесі отандық өзен алаптарының мәселелерін шешуге жаңаша көзқарас әкелері сөзсіз.

Зертханалық жұмыстармен қа­тар, докторант халықаралық ғы­лы­ми ортада белсенді тәжірибе алмасып, еуропалық ғалымдармен кәсіби байланыстар орнатуда. Сапар барысында алдағы уақытта бірлескен халықаралық зерттеу жобаларын жүзеге асыру, жоғары импакт-факторлы журналдарда мақалалар жариялау және ғылыми ынтымақтастықты нығайту ба­ғы­тын­да маңызды келіссөздер жүр­гі­зілуде. Мұндай халықаралық ғы­лыми тағылымдамалар жас ға­­­лым­дардың зерттеушілік құзы­реттілігін арттыруға, дүниежүзілік ғылыми кеңістікке кірігуіне және инновациялық технологияларды отандық өндіріс пен ғылымға ен­гізу­ге зор мүмкіндік береді. Мұндай тәжірибе докторанттардың ғы­лы­ми-зерттеу жұмыстарының сапа­сын арттырып, олардың кәсіби дамуына елеулі үлес қосары анық.

Мыңжылдық тарихы бар Афины төрінде еліміздің ғылымын таны­тып, өзекті мәселелердің шешімін іздеп жүрген жас ғалым Бақыт Има­мо­ваға зерттеу жұмыстарында то­лағай табыстар, жаңа ғылыми же­тіс­тіктер және халықаралық ын­­ты­мақтастықтың кеңеюін тілей­міз. Ертіс алабының қауіпсіздігіне арналған бұл зерттеу жұмысы алдағы уақытта сәтті қорғалып, отандық су шаруашылығы ғылы­мы­на елеулі үлес қосады деп сенеміз. 

Ақтоты БЕКЖАНОВА,

Картография және геоинформатика кафедрасының оқытушысы