«Заң мен тәртіп – құқықтық мәдениеттің негізі» атты тәрбие сағаты — ҚазҰУ

91ý

«Заң мен тәртіп – құқықтық мәдениеттің негізі» атты тәрбие сағаты

4 наурыз 2026
«Заң мен тәртіп – құқықтық мәдениеттің негізі» атты тәрбие сағаты

2026 жылғы 4 наурыз күні Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Физика-техникалық факультетінде «6B07107 – Электр энергетикасы» білім беру бағдарламасының 239-топ студенттері үшін «Заң мен тәртіп – құқықтық мәдениеттің негізі» тақырыбында тәрбие сағаты өткізілді. Іс-шара «ТДМ 16 – бейбітшілік, әділеттік және тиімді институттар» бағыты аясында ұйымдастырылып, студенттердің құқықтық мәдениетін қалыптастыруға, заң талаптарын құрметтеу мен сақтаудың маңызын түсіндіруге, сондай-ақ азаматтық жауапкершілік пен құқықтық сананы дамытуға бағытталды.

Тәрбие сағатының ұйымдастыру кезеңінде іс-шараның мақсаты мен өзектілігі айқындалып, қатысушыларға оның құрылымы таныстырылды. Кіріспе бөлімде «заң», «құқықтық тәртіп», «құқықтық мәдениет» ұғымдарына ғылыми тұрғыдан талдау жасалып, құқықтық мәдениеттің мазмұны жан-жақты түсіндірілді. Атап айтқанда, құқықтық мәдениет қоғамдағы құқыққа деген көзқарас, құқықтық білім деңгейі, құқықтық мінез-құлық және заңға деген құрметтің жиынтығы ретінде қарастырылды. Сонымен қатар, құқықтық мәдениеттің тұлғалық, топтық және қоғамдық деңгейлерде қалыптасу ерекшеліктері баяндалды.

Негізгі бөлімде құқықтық мәдениеттің теориялық негіздері тереңірек қарастырылды. Құқықтық мәдениет қоғамның құқықтық жүйесінің сапалық көрсеткіші ретінде сипатталып, оның құрылымдық элементтері – құқықтық сана, құқықтық білім және құқықтық мінез-құлық – жүйелі түрде түсіндірілді. Құқықтық сананың тұлғаның заңға және әділеттілікке деген ішкі қатынасын қалыптастыратыны, ал құқықтық білімнің азаматтардың заңдарды білу деңгейін айқындайтыны атап өтілді. Сонымен қатар, құқықтық мінез-құлықтың заң талаптарын сақтаумен тікелей байланысты екендігі көрсетілді.

Іс-шара барысында қоғамдағы құқықтық тәртіптің маңызына ерекше назар аударылды. Құқықтық тәртіптің қоғамдық қатынастардың тұрақтылығын қамтамасыз етудегі рөлі, әлеуметтік шиеленістердің алдын алудағы маңызы және азаматтардың қауіпсіздігін сақтаудағы қызметі талқыланды. Заң үстемдігі қағидаты құқықтық мемлекеттің негізі ретінде қарастырылып, барлық азаматтардың заң алдында теңдігі мәселесі қозғалды.

Сонымен қатар, азаматтардың құқықтары мен міндеттерінің өзара байланысы түсіндіріліп, олардың тепе-теңдігі әлеуметтік әділеттіліктің кепілі екендігі айтылды. Құқық бұзушылықтардың негізгі себептері ретінде құқықтық сауатсыздық, құқықтық нигилизм, әлеуметтік теңсіздік және тәрбиенің жеткіліксіздігі атап өтілді. Жастар арасында құқықтық нигилизмнің алдын алу, құқықтық білімді арттыру және заңға құрмет сезімін қалыптастырудың маңыздылығы ерекше көрсетілді.

Қорытынды бөлімде студенттердің құқықтық мәдениетті тек теориялық білім ретінде емес, өмірлік ұстаным және мінез-құлық нормасы ретінде қабылдауы қажеттілігі атап өтілді. Студенттер өз пікірлерін білдіріп, ұсыныстарын ортаға салды. Іс-шараның негізгі идеясы ретінде «Құқықтық мәдениеті жоғары тұлға – жауапты азамат, ал жауапты азамат – тұрақты қоғамның тірегі» тұжырымы ұсынылды.

Сонымен қатар, мұндай тәрбие сағаттары студенттердің құқықтық сауаттылығын жүйелі түрде арттыруға, құқықтық ойлау мәдениетін қалыптастыруға және заң талаптарын саналы түрде орындау дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Бұл өз кезегінде болашақ мамандардың кәсіби және әлеуметтік жауапкершілігін күшейтіп, қоғамның тұрақты дамуына негіз болады.

Аталған тәрбие сағаты студенттердің құқықтық сауаттылығын арттыруға, азаматтық жауапкершілігін нығайтуға және қоғамдағы заң мен тәртіптің маңызын терең түсінуіне ықпал еткен маңызды тәрбиелік іс-шара ретінде бағаланды.

Іс-шараның ұйымдастырушысы – Плазма физикасы, нанотехнология және компьютерлік физика кафедрасының аға оқытушысы, куратор-эдвайзері Нурушева М.М.