Жаппай ашық онлайн курстардың маңызы ерекше
Университет оқытушысының оқыту әдістемесі бүгінгі ақпараттық технологиялар заманында уақыттан қалыс қалмауды қадағалайтын талап деңгейін қатаң ұстануға құрылған. Уақыт мүддесіне сай оқытудың әдісі – онлайн курстар құру арқылы білім беру жолын үйлестіру. Осы бағытта ЖАОК (MOOC) – жаппай ашық онлайн курстарын құру және сол курс құрылуы тиісті пәннің толық, технологиялық және барлығына қолжетімді болуы жолындағы идеяны шындыққа айналдырып, іске келтіру жолында үлкен жұмыс атқарып отырған академиялық және цифрлық инновация кеңсесінің жауапты қызметінің қажырлы еңбегі екенін айту орынды.
2024 жылы университеттің «Онлайн курсты әзірлеу: теориядан – практикаға» атты онлайн курсынан өтудің нәтижесі, сондай-ақ ақпараттық-коммуникациялар технологияларының тікелей көмегімен және әртүрлі қызметтің құрылымдық кешенінде дамытуға жұмыс істеуге үйреткен әдістемені жүзеге асыру мақсаты, оқытатын жеке пән кешені бойынша дара курс құруға жол ашты. Осы мақсатта Академиялық мәселелер жөніндегі департаменттің Академиялық және цифрлық инновациялар кеңсесі ұйымдастырған конкурсқа қатысуға дайындық қолға алынды. Кеңсенің ұйымдастыру конкурстық комиссиясы мәжілісінің 2024 жылдың 2 сәуіріндегі №1 хаттамасымен «Халықаралық қатынастардың қазіргі мәселелері» пәнінен ЖАОК (MOOC) онлайн курсын әзірлеуге мүмкіндік берілді. Пәннің бакалаврдағы «Халықаралық қатынастар» білім беру бағдарламасында оқытылатын курс болғандығынан, оның оқытылу ерекшелігін ескере отырып, курстың ауқымын кеңейтуге қатысты конкурстық комиссия мүшелерінен ұсыныс енгізілді. Осылайша департаменттің академиялық мәселелер жөніндегі орынбасары, оқытудың жаңа технологиялары бойынша сарапшы-ғалым Әсел Мусинованың ұсынысымен, ҚР СІМ және халықаралық ұйымдар деңгейінде басшылардан 10-нан кем емес дәріс-сұхбат ұйымдастыру арқылы курсты интеграцияланудың өндірістік талаптары ауқымдалып, курсты құруға қатысты жұмыс бастама алды. Халықаралық қатынастар факультетінде бұрын-соңды қолға алынбаған онлайн курсты даярлау тәжірибесінің жоқтығы және курс авторлары үшін бағыттың мүлде анық болмаған сәтінде аса ерекше шыдамдылық танытып, сенім арта жол көрсеткен Әсел Ахметқызының ықыласының арқасында іске ынтамен кірісудің бағдары ашылғанын сеніммен айтуға болады.
Жалпы, ЖАОК (MOOC) – жаппай ашық онлайн курстарын құру, видео-дәрістер, дәріс конспектілерін, қосымша материалдары мен бақылау тапсырмалары, сертификат алуға қажетті қорытынды жобалары, әдістемелік нұсқаулықтарын дайындау және олардың курс құрылымына қойылатын талаптарда әзірленуі аса тиянақты еңбек. Курстың мақсатты аудиториясынан бастап, оны құрылымдау, контенті мен тапсырмалары, бақылауын жобалау, видео-дәрістері, тест тапсырмалары, форумдарын ұйымдастыру, ең бастысы, түсірілім, оны қайта өңдеу, жүктеу секілді техникалық қызметтердің көрсетілуіне қолдау, курс авторлары командасының ғана біржақты қызметімен үйлеспейтін аса жауапкершілікті, күрделі де үлкен шыдамды талап ететін іске айналары сөзсіз екенінің дәлелі.
Осы үдерістің жай-күйіне толық жетекшілік ететін университеттегі Академиялық мәселелер жөніндегі департаменттің Академиялық және цифрлық инновация кеңсесінің бас маманы, АКТ негізінде ақпараттық білім беру мәселелерін зерттеуші-ғалым Айнұр Арыстанованың онлайн курсты құрушы-оқытушыларды даярлаудағы еңбегі ерекше атауға тұрарлық. Біздің курс авторлары, өздері оқытып, онлайн курс құруға әзірлеген пәннің дәстүрлі технологиясын жақсы білгені, тіпті арнайы дайындық курсынан өткеніне қарамастан, іске кіріскен сәттегі жұмыс механизмі қоятын күнделікті талаптардың өте тиянақтылықты, іскерлік пен қабілеттілікті қажет ететініне көздері жеткендей.
Біз авторлық еткен «Халықаралық қатынастардың қазіргі мәселелері» пәнінен әзірленген онлайн курстың ерекшелігі студенттерге курс аясында дипломатияда, сыртқы саясат саласында танымал тұлғалардан кеңес алу және әлемнің бетбұрысында аса маңызды мәселелерді бірге талқылаудың пайдалы әрі қызықты болары сөзсіз екендігі басты нысанаға алынды. Сондықтан да курсты әзірлеуге видео-сұхбаттармен, ҚР Сыртқы істер министрлігінде қызмет атқаратын дипломаттар, елдегі халықаралық ұйымдар және шетелдердің дипломатиялық корпус өкілдері мен жетекшілері, сондай-ақ халықаралық деңгейдегі сарапшылар тартылды.
Курстың ерекше құрылымын сипаттайтын видео-сұхбаттарға танымал дипломаттар, БҰҰ Жаһандық коммуникациялар бойынша ҚР өкілі Властимил Самек, ҚР Литва Республикасының төтенше және өкілетті елшісі Эгидиюс Навикас мырзалармен, Алматы қаласындағы ҚХР бас консулы Цзян Вэй ханым, сонымен бірге ҚР Қытай Халық Республикасындағы елшілігінің бірінші хатшысы Әділ Бақытжанұлы және Орталық Азия аймақтық экологиялық орталығының тұрақты энергетика және климаттың өзгеруі бойынша бағдарламасының менеджері Саидахмад Диловаршо мырзалар тартылды. Олармен қатар А.Чеботарев, Н.Асқар, Ж.Момынқұлов, Л.Деловарова және А.Ахметов сынды отандық халықаралық сарапшы-ғалымдардың да курсты арнайы видео-сұхбаттарымен қолдаудағы еңбектері зор болды.
Курс аяқталғаннан кейінгі кез келген жерде қолжетімді білім мен дағдыларды алуға мүмкіндік беретін жаңа интерактивті цифрлық құрал екеніне дейінгі үдеріс, оның шын мәнінде интерактивті, тегін, өзекті және еркін оқу түзілім қамтамасыз ететін ерекшелігіне жол ашатынына сенім пайда болады.
Қазақстанның ашық білім берудің ұлттық платформасы https://open.kaznu.kz орналасқан «Халықаралық қатынастардың қазіргі мәселелері» жаппай ашық онлайн курсы университеттің тәуелсіз елге алғашқы дипломат-мамандарды даярлау ұстаханасы болған, Халықаралық қатынастар және әлемдік экономика кафедрасында оқытылады. Қазақ тілінде әзірленген онлайн курстың студенттік аудиториясы аса кең. Халықаралық қатынастардың қазіргі мәселелерін қамтитын курстар халықаралық қатынастар бойынша бакалавр мамандарын даярлайтын басқа да ЖОО бар білім беру бағдарламаларында қамтылған. Академиялық мәселелер жөніндегі департаменттің академиялық және цифрлық инновация кеңсесінің ЖАОК (MOOC) – жаппай ашық онлайн курстарын құрудағы дәнекер ретінде өзін шын мәнінде дәлелдейтін кеңсе. Сондықтан студент пен оқытушы арасындағы байланысты уақыт деңгейінде қолдаудың үлкен жауапкершілігі осылайша жүзеге асатынын үлкен құрметпен айту орынды.
Лаура ТӘҢІРБЕРГЕНҚЫЗЫ,
Халықаралық қатынастар және әлемдік экономика кафедрасының профессоры міндетін атқарушы, т.ғ.к.
Алмагүл ҚҰЛБАЕВА,
доцент міндетін атқарушы, т.ғ.к.